Opkomst van artificiële intelligentie

De opkomst van artificiële intelligentie is niet te stoppen. De enorm toegenomen rekenkracht van computers, de grote hoeveelheden aan data alsook de snelle ontwikkeling in afgelopen van nieuwe algoritmen, leidt tot een transformatie van de manier waarop we communiceren, hoe we besluiten nemen en de inrichting van de samenleving.

Wat is A.I.?

A.I. is het concept waarbij computers taken uitvoeren waar normaal gesproken menselijke intelligentie voor nodig is. Het is in ons dagelijks leven al overal aanwezig, bijvoorbeeld in onze smartphones of robotstofzuigers. Eigenlijk is er geen algemeen geldende definitie van Artificiële Intelligentie (Kunstmatige Intelligentie; A.I.). De Europese Commissie omschrijft het als volgt: “A.I. verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en – met een zekere mate van zelfstandigheid – actie ondernemen om specifieke doelen te bereiken.” Een herkenbaar voorbeeld is een zelfrijdende auto. De onderstaande youtube filmpjes geven meer achtergrond bij AI.

Op youtube zijn vele filmpjes te vinden die je snel een beeld geven bij AI.

Hoe werkt A.I. op hoofdlijnen?

Onder A.I. vatten we zowel machine als symoblic learning. Hierbij is het vakgebied van Machine Learning verreweg het grootste toepassingsgebied van A.I. Hierbij wordt op basis van data kennis verworven aan de hand van herkenning van patronen die (diep) in de data (verborgen) zitten. Machine Learning is een brede scope van diverse soorten van leren. Van statistiek tot ‘deep learning’ op basis neurale netwerken.

Een vakgebied dat vaak met kunstmatige intelligentie in een adem genoemd wordt, is Robotics Process Automation: een vakgebied dat zich bezighoudt met het automatiseren via een computer (robot) van repetitive taken. Je zou kunnen zeggen dat RPA ‘niet zelf nadenkt, maar de door een mens uitgevoerde procedure uitvoert, maar dan veel sneller. Er komen echter geen nieuwe inzichten of kennis naar boven.

Algoritmen moeten leiden tot een goed besluit

Hoe weet je nu of de AI leidt tot een goed besluit? Immers de computer stelt op basis van zelf-ontdekte patronen vast hoe het doel het beste bereikt kan worden. Dit hoeft niet altijd in het belang of in het voordeel van de mens te zijn. Hierover heb ik een artikel geschreven met enkele aanbevelingen hoe de invloed van algoritmen op de samenleving kan worden beheerst.

Minister Dekker heeft in februari 2019 een kamerbrief over AI en algoritmen in de rechtspleging gepubliceerd. Een verdere verduidelijking is gegeven in de brief van minister Ollongren van oktober 2019 over de borging van publieke waarden en mensenrechten.